Sunucu Diskleri

Sunucu sistemler, aynı anda bir çok bilgisayara hizmet etmek zorunda oldukları için kullanıcı isteklerine yeterli hızlarda cevap vermeleri zor olabilir. Özellikle, veritabanı sunucuları, mail sunucuları gibi uygulama sunucuları, kullanıcı isteklerini cevaplarken disklerini çok kullanmak zorundadır. Dsiklerdeki veriyi çok hızlı okuyup, yazılacak veriyi çok hızlı yazmak zorundadırlar. Bu yüzden sunucu sistemlerde yüksek performanslı, hızlı diskler kullanılır.

Veri, erişim hızını arttırmak için, sunucu disklerinde Redundant Array of Independent Disks (RAID) çözümleri de kullanılmaktadır. RAID, birden fazla diski tek bir diskmiş gibi kullanarak, hız ve hata toleransını arttırmak için kullanılan tekniklerdir.

Kullanıcı bilgisayarlarında kullanılan IDE ve SATA arayüzleri, sunucuların ihtiyacını karşılayabilecek hızda değildirler. Ancak, küçük networklerde, az sayıda bilgisayara hizmet edecek olan sunucularda kullanılabilirler.

Small Computer System Interface (SCSI) Arayüzü

Bilgisayar ve çevre birimleri arasındaki veri iletimi için kullanılan, teknolojileri tanımlayan standarttır. Genelde disk bağlantıları için kullanılır ama tarayıcı, yazıcı, yedekleme ünitesi gibi cihazlar da bağlanabilir.

Bir SCSI arayüzüne 8 – 16 cihaz, aynı anda bağlanabilir. Bağlanan her cihaza bir ID numarası verilerek, cihazlar arası ayrım sağlanır.

Yüksek veri aktarım hızı sağladığı için sunucu sistemlerde genellikle SCSI diskler kullanılır. SCSI arayüzü, genişleme yuvasına takılan bir SCSI kartı ile kullanıcı bilgisayarlarda da kullanılabilir. Sunucular için geliştirilen anakartlar üzerinde genelde tümleşik olarak bulunur. Günümüzde SATA teknolojisi bir çok sunucu rolü için yeterli hıza ulaşabildiği için, sunucu sistemlerde yyagın olarak kullanılırlar.

RAID Çözümleri

Sununcu sistemlerde hızla beraber, hata toleransı da çok önemlidir. Sunuc sistemin her kesintisiz olarak kullanıcı bilgisayarlarına hizmet etmek zorundadır.

RAID çözümleri, sunucu bilgisyara takılan disklerin tek bir disk gibi hareket ederek hız artımı ve olası bir disk bozulması durumunda veri kaybedilmemesini sağlar.

Her RAID çözümü, farklı bir amaç için geliştirilmiştir. Kullanılacak RAID çözümü ihtiyaca göre belirlenir.

RAID 0

En az iki disk üzerinden aynı miktarda alan kullanılarak oluşturulur. Yazılacak veriler eşit parçalara bölünerek, bolaklar halinde RAID’i oluşturan disklere sıra ile yazılır. Aynı anda farklı veri parçaları farklı disklere yazıldığı için ve tüm disklerden aynı anda verinin farklı parçaları okunduğu için yüksek hız sağlar. Hata toleransı sağlamaz. RAID’i oluşturan disklerden biri bozulduğunda tüm veri ulaşılamaz hale gelir.

Kullanılabilir disk alanı, RAID’i oluşturan disklerin alanları toplamına eşittir.

Resim 7-10

RAID 1 (Mirrored)

İki disk üzerinden eşit alan kullanılarak oluşurulur. Yazılacak verilerin tamamı her iki diske de yazılır. Her iki diskteki veriler birebir aynıdır. Yazma performansı düşüktür ancak okuma performansı yüksektir. Veriler, her iki diske de yazıldığı için hata toleransı sağlar. Bir diskin bozulması verinin kaybolmasına sebep olmaz.

Kullanılabilir alan, RAID‘i oluşturmak için harcanan alanın yarısı kadardır.

Resim 7-11

RAID 5

Aynı RAID 0’da olduğu gibi veriler bolaklar halinde disklere yazılır. Ancak RAID 5’de yazılan veri bloklarının, XOR işlemi ile elde edilen paritesi de diğer diske yazılır. Bu parite değeri, olası bir disk bozulması olayından sonra verinin tekrar hesaplanması için kullanılır. En az üç disk kullanılarak oluşturulan RAID 5, RAID 0 kadar olmasa da yüksek yazma ve okuma performansı sağlar. RAID 5’i oluşturan disklerden birinin bozulması pariteler sayesinde tolere edilebilir.

Kullanılabilir alan toplam harcanan alan eksi bir disk alanı kadardır.

Resim 7-12

Standart RAID seviyeleri beraber kullanılarak değişik RAID seviyeleri türetilmiştir.

RAID 01 ve RAID 10

RAID 01, RAID 0 kullanılmış iki disk dizisinin birbirine RAID 1 ile bağlanması sonucu oluşturulur.

Resim 7-13

RAID 10, Mirror’lanmış disk dizlerinin RAID 0 ile bağlanması sonu oluşturulur.

Resim 7-14